19.7 ℃
Vanmorgen zat er weer een stel tegenover me. Niet het eerste stel dat deze vraag stelde. En waarschijnlijk ook niet het laatste. “Waarom jullie elkaar niet begrijpen?”
Ze waren al jaren samen. De liefde was er nog. Ze wilden allebei verder met elkaar. Opgeven was geen optie. Toch voelden ze zich steeds verder van elkaar verwijderd.
Hij vertelde dat hij vooral behoefte had aan rust. Aan gehoord worden zonder dat een gesprek direct uitmondde in een discussie. De dagelijkse gang van zaken ging eigenlijk best goed, zei hij. Zeker vergeleken met de eerste jaren van hun relatie. Maar zodra er spanning ontstond, leek alles weer mis te gaan.
Zij knikte. Ook zij wilde verder met de relatie. Sterker nog, ze bewonderde het dat ze allebei bleven vechten voor hun huwelijk. Maar ondertussen merkte ze dat ze steeds meer vastliep in haar eigen gedachten.
De irritaties werden groter. De negativiteit bleef hangen. En hoe harder ze probeerde het bespreekbaar te maken, hoe minder ze het gevoel had dat hij haar begreep.
Terwijl ik naar hen luisterde, dacht ik: dit zie ik zó vaak.
Niet alleen bij dit stel. Niet alleen bij mensen van vijftig of zestig jaar. Maar net zo goed bij stellen van begin dertig die nog maar een paar jaar samen zijn.
Ze lopen vast omdat ze denken dat ze hetzelfde probleem hebben, terwijl ze in werkelijkheid twee totaal verschillende ervaringen hebben van precies dezelfde situatie.
De vaatwasser die helemaal niet over de vaatwasser gaat
Een paar weken geleden sprak ik een ander stel. De vrouw vertelde hoe boos ze kon worden als ze thuiskwam en zag dat de vaatwasser nog niet was uitgeruimd.
“Ik vraag dat toch niet voor niets?” zei ze zichtbaar gefrustreerd.
Haar man keek haar verbaasd aan.
“Maar ik zou het toch vanavond doen?”
Voor hem was het probleem opgelost.
Voor haar begon het probleem juist daar.
Want in haar hoofd ging het allang niet meer over die vaatwasser. Het ging over verantwoordelijkheid.
Over afspraken nakomen. Over het gevoel dat alles op haar schouders terechtkwam. Terwijl zij zich steeds minder gesteund voelde, begreep hij oprecht niet waarom iets kleins zo’n groot probleem werd.
Hij zag een vaatwasser. Zij voelde zich alleen. En precies daar ontstond de ruzie.
Twee mensen, twee totaal verschillende werelden
Wat mij opvalt, is dat ik vaak combinaties zie waarbij de vrouw heel sterk gericht is op verantwoordelijkheid, overzicht en controle.
Niet omdat ze graag controleert. Maar omdat haar hoofd voortdurend bezig is met wat er nog moet gebeuren.
Ze ziet wat vergeten wordt. Ze merkt wat niet loopt en voelt haar verantwoordelijkheden. Daardoor staat ze vaak continu “aan”.
Haar partner kijkt daar heel anders naar. Hij denkt regelmatig: het komt wel goed. Niet omdat het hem niets interesseert of omdat hij lui is. Maar omdat hij de wereld simpelweg anders beleeft.
Waar zij vooral risico’s ziet, ziet hij mogelijkheden hoe het anders kan.
Waar zij vooruit denkt (en dit ook tot ergernis van hem benoemt), leeft hij meer in het moment.
Waar zij spanning voelt, probeert hij juist rust te bewaren.
In het begin van een relatie vinden mensen die verschillen vaak aantrekkelijk. Hij vindt haar daadkrachtig en zij vindt hem relaxt. Maar onder stress worden diezelfde verschillen ineens een bron van irritatie.
De dans die steeds opnieuw begint
Wat er vervolgens gebeurt, is bijna voorspelbaar.
Hoe meer spanning de vrouw ervaart, hoe meer ze gaat praten.
- Ze wil uitleggen wat haar dwarszit.
- Ze wil samen naar oplossingen zoeken.
- Ze wil gehoord worden.
Maar haar partner hoort vaak iets anders.
- Hij hoort kritiek.
- Hij hoort dat hij tekortschiet.
- Hij hoort dat hij het weer niet goed doet.
En dus trekt hij zich terug.
- Niet omdat hij niet van haar houdt.
- Niet omdat hij geen oplossing wil.
- Maar omdat hij geen idee heeft hoe hij het nog goed kan doen.
Het gevolg?
- Zij voelt zich nóg minder gehoord.
- Hij voelt zich nóg minder gewaardeerd.
En zonder dat ze het beseffen, versterken ze elkaars gedrag.
Een tijdje geleden beschreef een man het prachtig.
Hij zei: “Als zij boos wordt, trek ik me terug. Als ik me terugtrek, wordt zij nog bozer. Dan trek ik me nog verder terug. Uiteindelijk ontplof ik. Daarna hebben we ruzie en beginnen we opnieuw.”
Ik denk dat heel veel stellen zich hierin herkennen.
Waarom goede bedoelingen niet voldoende zijn
Het bijzondere is dat deze stellen vaak ontzettend hard hun best doen. Ze zoeken overal naar informatie om het te veranderen. Ze lezen boeken of luisteren podcasts. Ze spreken af om rustiger te reageren en beloven elkaar dingen anders aan te pakken.
En toch verandert er weinig.
Dat komt omdat ze proberen hun gedrag te veranderen zonder eerst te begrijpen waar dat gedrag vandaan komt.
Als iemand jarenlang heeft geleerd om zich terug te trekken bij spanning, dan verdwijnt dat patroon niet omdat je afspreekt om meer te praten.
Net zoals iemand die altijd alles probeert te controleren niet ineens loslaat, omdat hij of zij dat graag wil.
Onder stress vallen we vrijwel altijd terug op oud gedrag.
Dat is geen onwil.
Dat is menselijk.
Het mooiste moment in een coachgesprek
Er is een moment dat ik regelmatig zie tijdens sessies, een soort omslagpunt. Dat moment waarop de frustratie even plaatsmaakt voor inzicht.
Dan kijkt een vrouw ineens naar haar partner en zegt:
“Dus jij trekt je niet terug omdat je mij niet belangrijk vindt?”
En dan antwoordt hij:
“Nee. Ik trek me terug omdat ik niet weet hoe ik het nog goed kan doen.”
Of andersom.
Dat een man ineens begrijpt dat zijn partner niet blijft praten om hem aan te vallen, maar omdat verbinding voor haar voelt als veiligheid.
Dat zijn vaak de momenten waarop de sfeer in een ruimte letterlijk verandert.
Niet omdat het probleem direct opgelost is.
Maar omdat er begrip ontstaat.
En begrip haalt de angel uit zoveel conflicten.
Jullie probleem is waarschijnlijk niet dat jullie te verschillend zijn
Sterker nog!! Vaak zijn het juist die verschillen die jullie ooit naar elkaar toe trokken.
De uitdaging ontstaat pas wanneer je die verschillen niet meer begrijpt.
Wanneer je denkt dat jouw manier de juiste manier is.
Wanneer je verwacht dat de ander reageert zoals jij zou reageren.
Dan ontstaat strijd.
Maar zodra je ontdekt waarom je partner doet wat hij of zij doet, verandert er iets.
Dan wordt irritatie nieuwsgierigheid.
Dan wordt verwijt begrip.
Dan wordt afstand weer verbinding.
En dat is precies waarom ik mijn werk zo mooi vind. 🙂
Want keer op keer zie ik stellen binnenkomen die denken dat ze elkaar kwijt zijn geraakt. Terwijl ze elkaar eigenlijk alleen maar niet meer begrijpen. En dat verschil maakt soms de wereld van verschil.
Herken je dit patroon in jouw relatie?
Hebben jullie het gevoel dat jullie steeds dezelfde discussies voeren? Dat jullie allebei verandering willen, maar niet weten hoe? En dat de liefde er nog wel is, maar het begrip steeds verder verdwijnt?
Dan begint de oplossing vaak niet met nóg harder je best doen.
De oplossing begint met begrijpen waarom jullie doen wat jullie doen.
Want pas als je elkaar begrijpt, kun je samen echt veranderen. ❤️
Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Samen kijken we waar jullie vastlopen, welke patronen steeds terugkeren en hoe jullie stap voor stap weer kunnen bouwen aan vertrouwen, begrip en verbinding.
Neem gerust contact met me op.
Meer blogs lezen?
Hadden we dit vorig jaar maar gedaan?
Ben je opgebrand in je relatie?
